sergikapak

Seray ŞAHİNLER DEMİR / seray@sanatindibi.com

1956 yılında basılan Atatürk’ün Zabit ve Kumandan ile Hasbihali’i başlayan serüvende 60. yıl…

Hasan Ali Yücel tarafından kurulan İş Bankası Kültür Yayınları 60. yılını kutluyor. İlk günden bu yana 3 bin 650 esere imza atan yayınevi zengin tarihi anısına bir sergi düzenledi. İş Sanat Kibele Galerisi’nde açılan 60 Yılın Sergisi”nde tarih ve anı kitaplarından çocuk ve ilk gençlik yayınlarına, nehir söyleşilerden sanata, modern klasiklerden Türk ve dünya edebiyatının en iyi örneklerine, sosyal ve beşeri bilimlerden inceleme ve araştırmaya değin pek çok eser gözler önüne seriliyor.

Serginin ilgi çeken bölümü ise Ahmet Hamdi Tanpınar’dan Attila İlhan’a, Behçet Necatigil’den Sabahattin Kudret Aksal’a dek edebiyatımızın güzel adamlarının yayıneviyle olan “anıları”… Fakat 60 yıl gibi bir süre zarfında, Türk edebiyatının büyük kalemlerinin eserlerini yayımlayan bir yayınevi için sergilenenler pek yeterli gibi görünmüyor. Özellikle duvarlara yapıştırılan kitap kapakları konsepte hiç uymuyor. Köklü bir geçmişe tanık olan bir yayınevinin 60. yıl sergisinini her köşesinden büyüleyici bir zenginlik çıkacağını umarak gidenler hayal kırıklığına uğrayabilir. Yine de küçük küçük tanıklıklar edebiyatseverlerde hoş bir seda bırakmaya yetiyor.

sergi-6

“KAYIP ŞAİRLER” KAYBOLMADAN ÖNCE…

72 yıl sonra yeniden basılan “Kayıp Şairler” Garbis Cancikyan ve Haygazun Kalustyan’ın “Balkıs”ının ilk baskıları da sergide yer alan eserlerden. Orhan Veli’nin ‘Garip’inden 1 yıl sonra “bugün yüksek bulduğumuz bir fikir yarın herkesin bildiği basit bir düşünce halini alır ve çok derin bulduğumuz bir duyguyu zaman doldurur. esere bir canlılık vermek lazımdır bu da ancak realizmden gelebilir. realist yalnız görüp hisseden değil gösterip hissettiren şairdir (…) tabiat aldatmaz; ateş daima yakar, buz daima soğutur ve hadiseler daima bir tesir aksiyonu gösterir, edebiyat müsbet bir ilim olarak inkişaf eder, mevzu halinde toplanan bütün detayları tetkike çıkar, beşerî hadiseler kaydeder ve hümanizme kapılarını açar” manifestosuyla yayımlanan Balkıs ile Suat Taşer’in Evrende Ellerimiz, Suphi Taşhan’ın Kilometre Taşları kitaplarının ilk basımları ziyaretçilere sunuluyor.

necatigil

ÜMİT YAŞAR OĞUZCAN’DAN
BEHÇET NECATİGİL’E DAVET

Sergide ilerlerken karşımıza bu kez Behçet Necatigil çıkıyor. Necatigil bölümünde, Kültür Yayınları’nda yöneticilik yapan Ümit Yaşar Oğuzcan’ın 17 Ocak 1972 tarihli mektubuna rastlıyoruz. Mektupta Necatigil’in H. Heine’den çevirdiği “Şarkılar Kitabı”nın baskıya verilerek Nisan 1972’de satışa çıkarılacağı duyuruluyor. Oğuzcan Necatigil’in hafta içinde müşavirliğe uğramasını söylüyor.

Yine 4 Temmuz 1974 tarihli mektupta Oğuzcan, Behçet Necatigil’in İş Bankası’nın kuruluşunun 50. yılı vesilesiyle açılan “Çocuk Şiirleri Yarışması”nda büyük jüri teklifini kabul etmesine teşekkür ediyor.

sergi-3

TANPINAR’SIZ OLMAZ

Ve elbette ki Tanpınar…

Yazarın eski yazıyla Sabahattin Eyüboğlu’na, “Sabahattin’e gözlerinden öperek en halis dileklerimle, Ahmet Hamdi” sözleriyle imzaladığı Beş Şehir’in ilk karşımıza çıkıyor. Bu sırada edebiyatımızın dönüm noktalarından Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nün henüz yayımlandığını görüyoruz. “Muharririn Diğer Eserleri” bölümünde basılacak olan eserler arasında Şiirler ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü yer alıyor.

Tanpınar bölümünün en “tatlı” yanlarından biri de yazarın bilinen tek renkli fotoğrafı…

tanpinar

Tanpınar’ın yine eski yazıyla Hasan Ali Yücel’e yazdığı mektuptan satırlar göze çarpıyor;

“Üniversite’ye borçluyum. Ve dünyada da ödeyecek halim yok. Altmış yaşında kitaplarımın tab’ı için imkan arıyorun. Garpta beim kadar çalışmış adamın neleri olmazdı?”

melihhcevdet

MELİH CEVDET’E DANIŞMANLIK TEKLİFİ

Melih Cevdet Anday’ın İş Bankası’nın 25 Mayıs 1978 tarihli şiir ve deneme türündeki yazılar için önerilen danışmanlık teklifini kabul ettiği mektubu da sergideki rastlantılar arasında. Anday’ın 1978 yılında 3 bin adet basılan ve hızla tükenen Sözcükler kitabı da burada sergileniyor.

Hayatta olan yazarlardan Murathan Mungan çıkıyor karşımıza. Şairin basılan ilk kitabı Mezopotamya Üçlemesi’nin birinci oyunu Mahmut ile Vezida da sergileniyor. Eser aynı zamanda Türkiye İş Bankası Tiyatro Ödülü’nde ikincilik ödülünün sahibi olmuş.

Can Yücel, Atilla İlhan, Fikret Adil, Sabahattin Eyüboğlu gibi edebiyatımızın “güzel adamların” edebiyat serüveniniden küçük kesitler sunan sergi 19 Aralık’a dek gezilebilir.

serigenel

BUNLARDA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR