Seray ŞAHİNLER DEMİR / seray@sanatindibi.com

Yeni sezona dopdolu bir başlangıç yapmak için dopdolu ve heyecanlı bir bienal var karşımızda. İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından bu yıl 15’incisi düzenlenecek İstanbul Bienali 16 Eylül’de başlıyor. “iyi bir komşu” temasıyla seyirciyle buluşacak bienal 32 ülkeden 55 sanatçıyı ağırlayacak. Elmgreen & Dragset’in küratörlüğünde gerçekleşecek bienali ev, mahalle ve aidiyet kavramlarını tartışmaya açacak.

15. İstanbul Bienali bu yıl şehrin altı noktasında kapılarını açacak. Küratörler tarafından geliştirilen 40 soru etrafında şekillenen bienal, birbirine yürüme mesafesinde altı komşu mekânda ziyaretçilerini ağırlıyor. Bu bienalde mekan seçimi ve kullanımının da ön plana çıkarılması gerektiğini düşünüyorum. Çıkış noktası “komşuluk” üzerine kurulu olan bienalin duraklarına odaklanmakta fayda var.

Bienal bu yıl İstanbul Modern, Galata Özel Rum İlköğretim Okulu, Pera Müzesi ve Küçük Mustafa Paşa Hamamı gibi daha önce bienallere ev sahipliği yapan yerlerin yanı sıra, Cihangir’deki ARK Kültür ile Asmalımescit’te yer alan sanatçı stüdyosu gibi konut özelliği taşıyan mekânlarda da yer alacak. Böylece İstanbul’daki birçok müze ve galeri de sezonun ilk bölümünde bienal mekanı olarak faaliyet gösterecek ve bienale parelel sergi ve etkinliklere ev sahipliği yapacak.

Carolyn Christov-Bakargiev tarafından şekillendirilen 14. İstanbul Bienali, tekneler, oteller, eski bankalar, otoparklar, bahçeler, okullar, dükkânlar ve özel konutlar gibi kara ve su üzerindeki geçici yerleşim alanlarına yayılmıştı. 15. İstanbul Bienali ise temasına uygun olarak birbirine “komşu” olan mekanlar etrafında izleyiciyle buluşacak.

İSTANBUL MODERN

Farklı ülkelerden pek çok sanatçının yerleştirmesine ev sahipliği yapacak İstanbul Modern’de, büyük ölçekli heykellerin yanı sıra “ev” ve “mahalle” kavramlarına eğilen çalışmalar da yer alıyor. İstanbul Modern’de yer alacak sanatçı listesi ise şöyle: Adel Abdessemed, Volkan Aslan, Alper Aydın, Latifa Echakhch, Candeğer Furtun, Kim Heecheon, Mirak Jamal, Fernando Lanhas, Victor Leguy, Klara Lidén, Mahmoud Obaidi, Henrik Olesen, Lydia Ourahmane, Rayyane Tabet, Young-Jun Tak, Kaari Upson, Kemang Wa Lehulere, Yonamine, Xiao Yuç.


PERA MÜZESİ

Pera Müzesi de yeni sezonu bienal ile açıyor. Ana sergi mekânlarından olan müzede yer alan 17 isimlik sanatçı listesi Njideka Akunyili Crosby, Alejandro Almanza Pereda, Burçak Bingöl, Monica Bonvicini, Louise Bourgeois, Berlinde De Bruyckere, Vajiko Chachkhiani, Gözde İlkin, Liliana Maresca, Lee Miller, Aude Pariset, Sim Chi Yin, Dayanita Singh, Tatiana Trouvé, Tsang Kin-Wah, Andra Ursuta, ve Fred Wilson’dan oluşuyor.

Bienal müzenin üç katına yayılırken, Meksikalı sanatçı Alejandro Almanza Pereda’nın betona batırdığı manzara tablolardan ilki ve Dayanita Singh’in fotografik dökümanları biraraya getirdiği çalışması serginin açılmasına bir ay kala müzenin Kesişen Dünyalar Oryantalist Resim Koleksiyonu sergisinin içine yerleştirildi. Müze, yapıtlara daha klasik bir sergi anlayışıyla ev sahipliği yaparken, sergilenen projeler müzenin tarihi koleksiyonuyla etkileşim de kuruyor.

ARK KÜLTÜR

15. İstanbul Bienali kapsamında ilk defa bir bienal sergisine yer verecek olan ARK Kültür ise Cihangir’de. İki katlı bu müstakil evde uzun yıllar boyunca farklı aileler yaşamış ve bina 2009 yılında mimar Gülfem Köseoğlu tarafından yapılan restorasyonla orijinaline yakın bir hale getirilerek kültür ve sanat alanına dönüştürülmüştü. ARK Kültür, 15. İstanbul Bienali için yıllar sonra kapılarını açıyor. Bir “müze eve” dönüştürülecek mekanda ziyaretçiler çeşitli kurmaca ve tarihi hikayelerle karşılaşırken, evin kendisi de bir ifade aracına dönüşecek.

GALATA ÖZEL RUM İLKÖĞRETİM OKULU

Galata Özel Rum İlköğretim Okulu da bienale ev sahipliği yapacak mekanlar arasında. 1885-1909 yılları arasında inşa edilen okul, yüz yıl boyunca Rum çocuklarına eğitim vermiş, nüfusun azalmasıyla 1988’de kapanmıştı. Daha sonra tekrar açılan fakat yeterli sayıda öğrenciye ulaşamayan okul 2007’de eğitim faaliyetlerine son vermek zorunda kaldı.

İstanbul Bienali, İstanbul Tasarım Bienali’ne de ev sahipliği yapan okul, 15. İstanbul Bienali süresince, sanatçıların okulun odalarına ve ortak alanlarına yerleştirdikleri farklı deneyimler sunan işleri görme imkanı sunacak. Galata Rum Özel Okulu’nda işleriyle yer alacak sanatçılar ise şöyle: Heba Y. Amin, Mark Dion, Jonah Freeman & Justin Lowe, Kasia Fudakowski, Pedro Gómez-Egaña, Lungiswa Gqunta, Andrea Joyce Heimer, Morag Keil & Georgie Nettell, Olaf Metzel, Mahmoud Obaidi, Erkan Özgen, Leander Schönweger, Dan Stockholm, Ali Taptık, Bilal Yılmaz.

KÜÇÜK MUSTAFA PAŞA HAMAMI

İstanbul’un fethinden 24 yıl sonra, 1477’de Fatih Sultan Mehmet döneminde inşa edilen en eski hamamlardan olan Küçük Mustafa Paşa Hamamı da, tarihi atmosferiyle birlikte bienalde kullanılan noktalarından biri. Hamamın kadınlar ve erkekler bölümlerinin her ikisi de bienalde kullanılacak. Hamam, erkekler bölümünde kadın bir sanatçının, kadınlar bölümündeyse erkek bir sanatçının eserlerine ev sahipliği yapacak. Projeler mekânın cinsiyet üzerinden tanımlanan geleneksel altyapısıyla ilişkilenerek; erkeklik ve kadınlık, ataerkillik ve anaerkillik gibi kalıplaşmış kimlik algılarıyla oynayacak. Monica Bonvici-ni, Stephen G. Rhodes ve Tuğçe Tuna işleriyle mekanda yer alacak isimler.

YOĞUNLUK SANATÇI ATÖLYESİ

15. İstanbul Bienali katılımcılarından Yoğunluk Sanatçı Kolektifi, Asmalımescit’te bir apartmanda yer alan atölyelerini yeniden tasarlayarak ziyarete açıyor. Belirli zaman aralıklarında, küçük gruplar halinde ziyaret edilebilecek stüdyoda, Yoğunluk’un bienal için özel olarak geliştirdiği bir enstalasyon yer alacak.

İşte bienalin sanat rotası;

BUNLARDA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR